Çankaya Caddesi Vidinli Apt. 17/3 ANKARA

İnmemiş Testis

İnmemiş Testis Ne Demektir?

Normalde yeni doğan erkek bebeklerin testislerinin skrotumda (halk dilindeki adı ile torbalarda) olması gerekir. Eğer bir ya da her iki testis skrotuma inmemiş ise bu durum inmemiş testis olarak adlandırılır. Tıp dilindeki karşılığı yunanca kökenli bir kelime olan ‘Kriptorkidizm’dir. Bu biraz daha genel bir anlam taşır ve testislerin hiç gelişmemesini ya da gelişip farklı bir yere gitmesini (ektopik testis) de içerir. Bazen de testis zaman zaman skrotum iner ve aralarda kasık kanalın geri kaçar. Bu durum retraktil testis (mobil testis, utangaç testis) olarak adlandırılır. Bu özellikli bir durumdur; çünkü skrotuma inebilen testisler için çoğu zaman tedavi gerekmez, belli aralarda kontrol yeterlidir.

Sık karşılaşılan bir problem midir? Bu duruma yol açan risk faktörleri var mıdır?

Yaklaşık olarak doğan her 100 erkek bebekten 3-4 tanesinde görülebilir. Gene yaklaşık olarak her 100 bebekten 10-15’inde her 2 testis de inmemiş olabilir. Bugün inmemiş testise yol açabileceği bilinen en önemli risk faktörleri erken doğum ve daha da önemlisi düşük doğum ağırlığıdır. Prematüre durumu, anne adayının gebelikte sigara kullanması, intauterin gelişme geriliği ve endokrin bozucular gibi çevresel faktörler de inmemiş testis problemine yol açabilmektedir.

İnmemiş testis niçin önemlidir? Ne gibi olumsuzluklara yol açabilir?

Bizi endişelendiren en önemli faktör bu erkek bebeğin ilerideki çocuk sahibi olabilme potansiyelinin etkilenme (infertilite) riskidir. Ayrıca testis kanseri riski bu bebeklerde normale göre daha yüksektir. İnmemiş testislerin kendi etraflarında dönme ve boğulma (torsiyon) riski normale göre artmıştır. Testisi inmeyen bebeklerde beraberinde kasık kanalı açık kalıp fıtık gelişebilme riski vardır. Ayrıca kasık kanalında kalan testisler travmaya (darbelere) daha açıktır. Son olarak testisin skrotumda olmamasının yani boş skrotumun ileride o çocuk için yaratacağı olumsuz psikolojik etkiler de göz ardı edilmemelidir.

Nasıl tanı konulur? Ek incelemeler gerekir mi?

İnmemiş testis tanısında en önemli ve güvenli yöntem iyi bir muayenedir. Bu şekilde olguların %80’i kasık kanalı ya da farklı bir yerde ele gelir. Hiçbir şekilde ele gelmeyen, bulunamayan olgularda ise testisim karın içinde kalmış olma olasılığı söz konusudur. Bu durumda ise hiçbir görüntüleme yöntemi (MR dahil) yeterli güvenilirliğe sahip olmayacağından, en uygun yaklaşım çok ince optik aletler ile girilerek (laparoskopi) karın içerisinin araştırılmasıdır. Testis bulunur ise aynı seansta indirilebilir.

Ne zaman ve nasıl tedavi edilmelidir? Tek tedavi cerrahi midir?

Doğumda yerinde olmayan testislerin doğum sonrası kendi kendilerine inmesi söz konu olabileceğinden bir süre beklemek doğru bir yaklaşım olur. Burada maksimum bekleme sınırı 1. yaştır. Birinci yaşta testis inmemiş ise mutlaka cerrahi olarak indirilmelidir. Cerrahi dışında bir takım hormon tedavileri de söz konusudur, ancak gerçekten inmeyen testisler için testisi indirmek amaçlı hormon tedavileri başarılı kabul edilmemektedir. Utangaç testislerde bu tip tedavilerin başarı şansı daha yüksektir. Ancak bunlarda da çoğunlukla tedavi gerekli değildir. Ayrıca son zamanlarda, hormon tedavilerinin, testislerdeki germ hücrelerini (çocuk sahibi olmayı sağlayacak hücreler) bozarak ileride çocuk sahibi olma potansiyelini (fertilizasyon) azaltabileceği üzerinde durulmaktadır.

Testis karın içerisinde gelişen bir organdır. Bebekler, anne karnındayken testisleri de onların karnı içerisindedir. Daha sonra karından kasık kanalı yoluyla skrotum dediğimiz torbaya inerler. Testisin skrotumda olmaması, vücut sıcaklığında kalması anlamına gelir. Çünkü skrotumun sıcaklığı, vücut sıcaklığından 3-4 derece daha serindir. Sıcak ortamda testisin kalması ise testisin içerisindeki menü hücrelerini olumsuz etkileyebilir. Ki bu da ileride o bebeğin baba olma şansının azalması anlamına gelecektir. O yüzden doğum sonrası yerinde olmayan testislerin en geç çocuk 1 yaşına geldiğinde cerrahi olarak indirilmesi gerekir. İlk 6 ay içerisinde, başlangıçta inmeyen testislerin, kendiliğinden inme şansı olduğu için mutlaka ilk 6 ayda bekleme önerilir. Ancak 6. aydan itibaren, yavaş yavaş artık beklemekten daha ziyade bir müdahaleyi gündeme almakta fayda vardır. Biraz önce de belirttiğim gibi en geç 1 yaşında da bu cerrahinin yapılması gerekir. Çocuk, bir şekilde inmemiş testis durumu, fark edilmemiş, 2-3-4-5 yaşına gelmişse tabii ki biz yine de cerrahi müdahaleyi öneririz. Ama ideali bunu 1 yaş civarında tamamlamaktır.

İnmemiş testislerde ayrıca bir de artmış tümör, testis tümörü gelişme söz konusudur. Aslında bu risk artmıştır ama bakıldığında, çok çok yüksek oranlarda da bir artıştan bahsedilmemektedir. Ama yine de ailelerin inmemiş testis ameliyatından sonra mutlaka yıllık kontrollerine devam etmeleri, testis tümörü açısından da sürekli bir uzamanın takibinde olmalarında fayda vardır.

  

İnmemiş testisli bir olguda açık cerrahi yöntem ile testisin indirilmesi

  

ÇOCUKLARDA İNMEMİŞ TESTİS NEDEN ÖNEMLİDİR? TEDAVİ EDİLMEZSE NE GİBİ SORUNLARA YOL AÇAR?

Testis karın içerisinde gelişen bir organdır. Bebekler, anne karnındayken testisleri de onların karnı içerisindedir. Daha sonra karından kasık kanalı yoluyla skrotum dediğimiz torbaya inerler. Testisin skrotum'da olmaması, vücut sıcaklığında kalması anlamına gelir. Çünkü skrotumun sıcaklığı, vücut sıcaklığından 3-4 derece daha serindir. Sıcak ortamda testisin kalması ise testisin içerisindeki menü hücrelerini olumsuz etkileyebilir. Ki bu da ileride o bebeğin baba olma şansının azalması anlamına gelecektir. O yüzden doğum sonrası yerinde olmayan testislerin en geç çocuk 1 yaşına geldiğinde cerrahi olarak indirilmesi gerekir. İlk 6 ay içerisinde, başlangıçta inmeyen testislerin, kendiliğinden inme şansı olduğu için mutlaka ilk 6 ayda bekleme önerilir. Ancak 6. aydan itibaren, yavaş yavaş artık beklemekten daha ziyade bir müdahaleyi gündeme almakta fayda vardır. Biraz önce de belirttiğim gibi en geç 1 yaşında da bu cerrahinin yapılması gerekir. Çocuk, bir şekilde inmemiş testis durumu, fark edilmemiş, 2-3-4-5 yaşına gelmişse tabii ki biz yine de cerrahi müdahaleyi öneririz. Ama ideali bunu 1 yaş civarında tamamlamaktır.

İnmemiş testislerde ayrıca bir de artmış tümör, testis tümörü gelişme söz konusudur. Aslında bu risk artmıştır ama bakıldığında, çok çok yüksek oranlarda da bir artıştan bahsedilmemektedir. Ama yine de ailelerin inmemiş testis ameliyatından sonra mutlaka yıllık kontrollerine devam etmeleri, testis tümörü açısından da sürekli bir uzamanın takibinde olmalarında fayda vardır.

        

İnmemiş Testis Tedavi Edilmediğinde Ne Gibi Problemler Açığa Çıkar?

İnmemiş testis; diğer bütün doğumsal ürolojik problemlerde olduğu gibi bebeklik döneminde tedavi edilmelidir. Bu nedenle ailelerin bez değiştirme sırasında fark ettikleri anormal durumlar için mutlaka doktora başvurulmalıdır. Ayrıntılı bir fizik muayene ve yapılacak bazı testler sonucunda doğru zamanda doğru tedavi yöntemi uygulanmalıdır. İnmemiş testis problemi tedavi edilmediği taktirde çocuk özellikle ergenlik ve yetişkinlik döneminde ciddi sorunlar yaşayabilmektedir.

Hem psikolojik hem de fizyolojik sorunlar şu şekildedir;

- Kozmetik sorunlar

- Özgüven eksikliği

- Cinsel fonksiyon bozukluğu

- Kısırlık

- Testis kanseri

- Testis tümörü

- Kasık fıtığı

- Testis torsiyonu

Bu problemlerin önüne geçmek adına mutlaka alanında uzman bir doktora başvurulmalı ve tedavi sonrasındaki kontroller aksatılmamalıdır.

İnmemiş Testise Bağlı Problemler Nelerdir?

İnmemiş testis probleminin teşhisi konulurken fizik muayene, hormonal değerlendirme ve birtakım görüntüleme sistemlerinden yararlanılmaktadır. Teşhis sırasında testislerin doğuştan yokluğu fark edildiğinde bebek dişi yönde gelişecektir. Bu nedenle ailenin cinsiyet kararını verip o yönde tedai uygulanması gerekmektedir. Erken doğmuş bebeklerde inmemiş testis ya da utangaç testis görülme oranı zamanında doğan bebeklere göre fazladır.

Bu nedenle erken doğan bebeklerin doğum sonrasında çok daha ayrıntılı bir muayene uygulamasından geçmesi gerekmektedir. İnmemiş testis probleminde bazı bebeklerde testisler deri altında pubik kemiği üzerinde konumlanmaktadır. Bu durumda ertelemeden mutlaka cerrahi tedavi uygulanmalıdır. Aksi taktirde testisler herhangi bir darbe, çarpma gibi travmalar sonucunda ciddi hasarlar görebilmektedir.