Çankaya Caddesi Vidinli Apt. 17/3 ANKARA

Bebeklerde Hidronefroz

Bebeklerde Hidronefroz

Hidronefroz Nedir ?

Hidronefroz; böbrek büyümesi olarak tanımlanmaktadır. Teşhisi oldukça zor olan hidronefroz probleminde bu nedenle tedavisine geç başlanmaktadır. Böbrekte kalıcı hasarlara neden olan hidronefroz probleminin tedavisinin ertelenmemesi gerekmektedir. 

İdrar böbrekte birikmesi ile böbrek büyümektedir. İdrarın dışarı atılması da bu nedenle tıkanıklık nedeni ile engellenmektedir. Oluşan tıkanıklığın nedenleri ise şu şekildedir; idrar yollarında tümör, idrarda taş, üreter yapıda bozukluklar, gebelik ve prostat hipertrofsi.

Hidronefroz Tedavisi

Hidronefros tedavisi öncesinde gerekli test ve tetkikler uygulanarak hastalığın derecesi değerlendirilmektedir. Böbrekteki büyüme oranı ve hastalığa neden olan faktörlerin değerlendirilmesi sonuucunda tedavi yönteminin cerrahi mi cerrahi dışı mı olacağına karar verilmektedir. Çocukların yaklaşık %30'unda ameiyatla tedavi yöntemine ihtiyaç duyulmaktadır. 

Bebeklerde Hidronefroz

Bebeklerde hidronefroz sık görülen bir ürolojik problemdir. Böbrek büyümesi olarak da tanımlanan hidronefroz; gerek doğumsal gerekse çevresel faktörler ile gelişebilmektedir. Teşhisi oldukça zor ve karmaşık olan hidronefroz probleminin tedavisi de bu nedenle gecikmekte ve böbreklerde kalıcı hasarlar meydana gelmektedir. 

Bebeklerde Hidronefroz Belirtileri

Bebeklerde hidronefroz belirtileri şu şekildedir;

  • idrar sırasında ağrı hissi
  • Karında şişlik
  • Kilo kaybı
  • Bulantı ve kusma
  • Keyifsizlik ve huzursuzluk
  • Bel ağrıları

Bebeklerde Hidronefroz Tedavisi

Bebeklerde hidronefroz tedavisine başlanmadan önce birtakım testlerin değerlendirmesine ihtiyaç duyulmaktadır. Ultrason, sintigrafi, sonda ve ilaçla birlikte uygulanan film çekimleri problemin derecesi hakkında bilgiler vermektedir. Böbreklerin işlevselliklerini ne derecede koruduğu da tedavi seçenekleri arasında belirleyicidir.  Böbrekler oranında çalışıyor ise sağlıklı olarak tanımlanmaktadır. 

Bebeklerde Böbrek Büyümesi Neden Olur ve Nasıl Geçer ?

Bebeklerdeki böbrek büyümesinin nedenleri; doğumsal anatomik problemler ile birlikte böbreklerde taş bulunması, tümör bulunması, böbreklerde kan pıhtılarının bulunması ve idrar borularının doğuştan dar olmasıdır. 

Antenatal Hidronefroz Nedir ?

Antenatal Hidronefroz, çocuk anne karnındayken ultrason ile tanı konulan, böbrek(ler), üreter(ler) ya da mesane ve üretradaki genişlemeyi ifade eder. Olay tek taraflı (unilateral) ise, ilgili böbrek etkilenebilr ancak çocuk için risk yoktur. Çift taraflı (bilateral) etkilenen ya da tek böbrekli olup, o böbreği etkilenen olgularda ise çocuğun anne karnında içinde yüzdüğü sıvı azalabilir (oligohidroamnioz). Bu ciddi bir durum olup, çocuğun akciğer ve böbrek gelişimi etkilenir ve ölü doğumlara kadar ilerleyen bir tablo ortaya çıkabilir.

Tek taraflı olgular için yapılması gereken, çocuk doğduktan sonra koruyucu antibiyotik başlamak, ilk hafta ultrason ve gerekirse voiding sisto-üretrografi (VCUG: işeme sisto-üretrografisi) çekmek, 6. haftada ise bir böbrek sintigrafisi (MAG-3) yaptırmaktır.

Bu tip tek taraflı olguların neredeyse yarısında neden üretero-pelvik bileşkedeki idrar geçişindeki bir yetersizliktir. Bu durumda böbreklerde oluşan idrarın idrarı mesaneye iletecek kanal olan üretere geçişinde bir sorun vardır. Böyle hastaların çoğunda yakın takip ile sorun kendi kendine düzelmekte ancak her 5 hastadan 1'inde ameliyat gerekmektedir.

Multikistik displastik böbrekler daha nadir görülen olgular olup, bu durumda böbrek dokusu tamamen üzüm salkımı şeklini almış ve çalışamaz hale gelmiştir. Karşı sağlam böbrek gelşimsel olarak normal olduğu için çocuk için bir risk oluşturmaz. Bugünkü bilgilerimiz multikistik displastik böbreklerde tümör gelişmesi, enfeksiyon ve hipertansiyon gibi risklerin böbreğin alınmasını gerekli kılacak kadar yüksek olmadığı şeklindedir. Bu çocuklar bir çocuk üroloğu tarafından takip edilmeli, 6 ayda bir kez, multikistik böbrek ve karşı sağlam böbrek açısından değerlendirilmelidir.

Burada bir önemli nokta hastaların neredeyse 1/3'ünde sağlam böbreğe mesaneden idrar geri kaçışının (vezikoüreteral reflü) olabileceği ve çocukların bu yönde incelenmesi gerektiğidir (bkz:veziko-üreteral reflü).

Çift böbrek anomalileri, üreteroseller (idrarı boşaltıcı kanal olan üreterin mesane içindeki kısmının adeta balonlaşması ve idrarın tam olarak mesaneye geçememesi), üretero vezikal darlıklar (üreterin, mesaneye birliştiği noktada tam idrar geçişi olmaması ve buna bağlı üreterin genişlemesi) doğum öncesi dönemde tanı alabilen ve genellikle tek taraflı seyreden durumlardır.

Posterior-üretral valv, mesanedeki idrarı boşaltan üretra adı verilen kanalın hemen başındaki bir darlığı ifade eder ve mesanedeki idrar tam boşalamadığı için her iki böbrekte bu durumdan etkilenir. Mesanedeki idrar dışarı yeterli çıkamadığı için, bu böbreklere yüksek basınç şeklinde yansır.

   

Vezikoüreteral reflü görülebilir. Mesane duvarı kalınlaşır. İdrar kanalı genişler (posterior üretra dilatasyonu). Bu durumda anne karnında bebeğin içinde bulunduğu sıvı azalabilir (oligohidroamnioz) ve özellikle bebeğin akciğer gelişimini ciddi olarak etkilenir. Erken ya da zamanında doğup yaşatılabilen çocuklarda yapılması gereken şey mümkün olan en kısa sürede kapalı yöntemle (endoskopik) bu valvin (doku katlantılarının) kesilmesi ve normal mesane dolup boşalmasının sağlanmasıdır. Bu çocuklar ömür boyu çok yakın takip ve tedavi gerektirirler.

Prenatal Hidronefroz Nedir ?

Prenatal hidronefroz anne karnında gelişen hidronefroz problemidir. Prenatal hidronefroz genellikle böbrek havuzcuğunun idrar yolu ile birleştiği noktada darlık oluşmaso sebebi ile açığa çıkmaktadır. Anne karnında tespit edilen bu durum bebek doğduktan hemen sonra mutlaka müdahale edilmesi gerekmektedir.